NASI PARTNERZY

Reklama
Reklama


Śląskie starki berajom
02.12.2016 Starki w „Słonecznej Chatce” w Bytomiu

Uniwersytet Trzeciego Wieku Tarnowskie GóryW piątek 02.12.2016r. Śląskie Starki uczestniczyły w spotkaniu z przedszkolakami „Słonecznej Chatki” w Bytomiu w ramach realizowanego przez Przedszkole „Śląskiego Tygodnia”.
Okazją do spotkania był nadchodzący „Dzień Górnika” zwany również „Barbórką”.
Każda z grup przedszkolnych miała przygotowany program artystyczny o tematyce górniczej. Były to tańce, wierszyki oraz piosenki. Panie przedszkolanki przygotowały również razem z dziećmi elementy stroju śląskiego w których dzieci występowały; dla dziewczynek – „galandy”, a dla chłopców - czaka górnicze,
Po części artystycznej odbyła się najważniejsza część imprezy – łosprawianie  o pracy górnika.
W spotkaniu uczestniczył Górnik w mundurze galowym. Przyniósł on również ze sobą figurę górnika wykonaną z węgla, czapkę roboczą i hełm

Każde z dzieci mogło dotknąć, przymierzyć  przyniesione  elementy, Atrakcją była również szpada górnicza. Niektórym przedszkolakom na pamiątkę pozostaną zdjęcia  w hełmie na głowie lub jak trzymają górniczą szpadę.
Podczas oglądania akcesoriów górniczych dzieci poznały,  niektóre przypomniały sobie, takie określenia, jak: gruba, fedrunek, szola, ściana, chodnik, pyrlik, motek, gwarek, sztajger,  szychta, hajer, skarbnik, felezunek, sztolnia, hołda.
Starki razem z panem Górnikiem opowiedziały o galowym mundurze górniczym; dzieci poznały wszystkie elementy ubioru: czako z pióropuszem i kuplą, kurtka górnicza z czarnej krepy, z dziewięcioma żółtymi kneflami i kraglem ze stójką połączoną z kołnierzem – peleryną, biała koszula, czorne szczewiki i fuzekle, białe rynkawiczki i szpada.
Jako ciekawostkę dzieci obejrzały również planszę przedstawiającą kolorowy i elegancki odświętny  męski strój rozbarski. Informacja ta miała uświadomićprzedszkolakom, że Ślązacy zawsze  dbali o estetyczny i elegancki wygląd.
Dzieci miały też okazję obejrzeć ilustracje przyniesione przez Starki, przedstawiające obecnie  noszone czaka górnicze,  górników czekających na zjazd do kopalni.
Starki opowiedziały także dzieciom o duchach kopalni, oczywiście językiem gwarowym.
Dzieci podczas spotkania wyjaśniały co to za święto „Dzień Górnika”  i „Barbórka”. Wykazały się także znajomością życiorysu św. Barbary i powiedziały, że  górnicy od zawsze modlili się do św. Barbary o bezpieczną pracę.  
Uniwersytet Trzeciego Wieku Tarnowskie GóryNie zabrakło również informacji o trudach „fedrowania”: wysoka temperatura, woda, niskie chodniki, tąpnięcia, zawały, ograniczony dostęp powietrza, niebezpieczne gazy i inne czynniki.
Była to też okazja do opowiedzenia dzieciom, jak dawniej wyglądała praca górnika, gdy nie było wind, prądu, komputerów, kombajnów, a gwarek korzystał z kilofa, młota, pyrlika i czasami z pomocy koni, które wprowadzano pod ziemię.
Dzieci były podczas spotkania bardzo aktywne, zadawały sporo pytań i dzieliły się swoją wiedzą. Na zakończenie „ śląskiego” spotkania dzieci złożyły życzenia dla wszystkich górników śpiewając „sto lat”.
Były również wspólne zdjęcia grupowe z Górnikiem i Śląskimi Starkami.
Tradycyjnie Starki były ubrane w paradne śląskie stroje rozbarskie wypożyczone z Muzeum Chleba i Ciekawostek w Radzionkowie.
Kolejne już spotkanie Śląskich Starek z przedszkolakami ze „Słonecznej Chatki” pozostanie w pamięci przedszkolaków, przypominając im, że żyją w miejscu ciekawym o bogatej tradycji i kulturze.
Tekst: T. Majzner, S. Szymczyk

 
14.12.2016 Starki w Przedszkolu Miejskim Nr 5. W Bytomiu

W środę 14 grudnia 2016 r. Śląskie Starki z Tarnogórskiego Stowarzyszenia UTW, Helena Domańska i Teresa Majzner, odwiedziły dzieci w Przedszkolu Miejskim nr 5 w  Bytomiu przy Alei Legionów 6.
88. dzieci uczestniczyło w spotkaniu ze Starkami, które miało przybliżyć dzieciom zwyczaje związane z przygotowaniami oraz obchodzeniem Świąt Bożego Narodzenia na Śląsku.
Wydarzenie to miało miejsce w sali, której wystrój już wprowadzał w atmosferę „Godów”, a panie Helena i Teresa były ubrane  w rozbarskie stroje paradne, aby zaakcentować, że mówimy o  małej ojczyźnie – Śląsku.   
Ze względu na dużą liczbę dzieci i rozpiętość wieku, od trzech do sześciu lat, pogadanka o Świętach była prowadzona dwutorowo, to znaczy naprzemiennie w języku literackim oraz w gwarze śląskiej.
Dzieci opowiadały o przygotowaniach świątecznych:  w domu jest większe niż zwykle sprzątanie, rodzice robią duże zakupy, przygotowują różne potrawy, pieką pierniki. Do domu przynosi się choinkę, którą się ubiera w różne ozdoby, zawiesza na niej lampki.   Przyozdabia się mieszkanie  ozdobami, które przypominają Święta.
Na ulicach też widać świąteczne ozdoby. Starsze dzieci wspomniały, że przed Świętami trzeba chodzić na Roraty i być bardziej grzecznym, aby dostać pod choinkę wymarzony prezent.
Co pewien czas przedszkolaki, pod kierunkiem pań opiekunek,  pokazywały różne ćwiczenia, recytowały krótkie rymowanki, śpiewały piosenki.

Podczas wspólnego spotkania dzieci opowiedziały też jak przygotowany jest stół do kolacji wigilijnej i jakie potrawy są na stole.
W trakcie rozmowy z przedszkolakami o „Godach” panie Helena i Teresa podawały niektóre śląskie określenia związane ze Świętami, na przykład: adwent, roraty, betlyjka, pasterka, bioły serwet, wieczerza, maszkyty, moczka, kompot  ze suszonych owoców,  kołocz, kapusta z grzybami lub grochem, ryby, karp, opłatek,  dzieciątko, makówki, siemieniotka.
Uniwersytet Trzeciego Wieku Tarnowskie GóryNa zakończenie tej części wydarzenia Starki przeczytały dzieciom „Bajkę o Wigilijnej Gwiazdce”.
Dużą aktywnością podczas pogadanek oraz przy omówieniu przeczytanej bajki.
wykazywały się przede wszystkim starsze dzieci. Ciekawym elementem spotkania był poczęstunek złożony z dań serwowanych podczas wieczerzy wigilijnej: zupa grzybowa, ziemniaki, ryba smażona, kapusta, kompot, ciasto z makiem, pierniczki, owoce i cukierki.
Przed rozpoczęciem posiłku było dzielenie się opłatkiem.
Pani dyrektor Ewa Kornaś- Niemas zaakcentowała to symboliczne  łamanie się opłatkiem  przed posiłkiem, aby dzieci zaniosły do domu wiedzę, że jest to ważny moment spotkania przy wigilijnym stole, które ma się odbyć w radości, pokoju, bez urazy do innych.
Po poczęstunku przedszkolacy poszli na południowe leżakowanie z praktycznym doświadczeniem, przedsmakiem wieczerzy wigilijnej.
Spotkanie było pełne emocji i jego uczestnicy- przedszkolacy-  wyszli zadowoleni, zapisując w pamięci  to co stanowi o tradycji i kulturze ich małej ojczyzny.
Tekst: T.Majzner, S.Szymczyk


 
01.12.2016 Starki na „Biesiadzie Śląskiej” w Przedszkolu nr 2 w Tarnowskich Górach

Uniwersytet Trzeciego Wieku Tarnowskie GóryW czwartek  01.12.2016r. Śląskie Starki  z Tarnogórskiego Stowarzyszenia UTW miały przyjemność  uczestniczyć  w „Biesiadzie Śląskiej” w Przedszkolu nr 2 w Tarnowskich Górach przy ul. Gruzełki.
W wydarzeniu brały udział wszystkie grupy przedszkolne: „MOTYLKI”, „PSZCZÓŁKI",  „STARSZACY” i  „ZUCHY” wraz z rodzicami, starszym rodzeństwem, dziadkami.
Biesiadę, która upamiętniała to Śląsk jako krainę węgla,  prowadziła dyrektor przedszkola pani mgr Joanna Langosz. Wydarzenie miało wzbogacić wiadomości dzieci o górnikach, ich ciężkiej i odpowiedzialnej pracy.
Z okazji święta górników zwanego „Dniem Górnika” na Biesiadę zaproszono górnika, pana Andrzeja oraz Śląskie Starki- Helenę Domańską i Teresę Majzner.  
Każda z grup przedszkolnych przygotowała na to spotkanie ciekawy program artystyczny, na który składały się śląskie tańce oraz piosenki.
Spotkanie rozpoczęła absolwentka przedszkola Aleksandra Janiczek, prezentując w gwarze śląskiej wiersz „Pan Hilary”.

Grupa maluchów – „Motylki” wykonała dwa tańce : „Pociąg” oraz „ Górnik”

Śląskie Starki włączały się w występy przedszkolaków- oczywiście tematem ich opowieści były sprawy związane z pracą górnika oraz jego ubiorem.
Pani Teresa krótko przedstawiła historię ubioru górniczego, podkreślając, że  wzorem dzisiejszego ubioru górniczego był uniform wprowadzony w XVIII wieku na terenie Niemiec; w Polsce pierwsze mundury  wprowadzone zostały w 1817 roku,  a w 1859 roku zostało wydane przez stosowne władze górnicze rozporządzenie opisujące mundur górniczy. Do dnia dzisiejszego mundur górnika to specyficzny strój, którego szycie  i zasady noszenia  są ściśle  określone. Mundur górniczy przeznaczony jest dla osób posiadających stopień górniczy.
Pani Teresa razem z górnikiem, panem Andrzejem, omówiła elementy stroju górniczego, pokazując równocześnie przygotowane plansze z elementami  munduru galowego dla innych stopni górniczych. Mowa przede wszystkim o czakach górniczych.
Po prezentacji stroju górniczego grupa „Pszczółek” zaprezentowała tańce z przyśpiewkami: „Miała baba koguta” oraz „Dzieweczka”.
A po występie „Pszczółek”  pani Helena opowiedziała zebranym legendę o Skarbniku, oczywiście w gwarze śląskiej.
Grupa „Zuchów” zatańczyła „Trojaka” i zaśpiewała „Górnicy śląscy przodownicy”.
Po ich występie pani Teresa wspomniała, że „duchy kopalń” zamieszkiwały we wszystkich kopalniach i były ich strażnikami. W każdym państwie miały swoją nazwę I tak w Polsce to był Skarbnik, w Szwecji – Torbern, we  Francji – Gnom, w Niemczech – Kobold.
Duchy te były zawzięte na tych, którzy łamali zasady zachowania w podziemnym świecie. A te zasady dotyczyły bezpieczeństwa pracujących pod ziemią górników, na przykład w podziemiach obowiązywał zakaz gwizdania, śpiewania, hałasowania, przeklinania, zasypiania na dole, znęcania się nad pracującymi pod ziemią końmi.
Uczestnicy Biesiady wysłuchali także legendy „O górniku Szymonie Trombali”.
Po  występie  „Starszaków”, prezentujących „ Czerwone jabłuszko” i „ Karolinkę”zaproszeni  goście  - pan Andrzej, panie Helena i Teresa-  przeprowadzili  z uczestnikami Biesiady test znajomości wiedzy związanej z górnictwem.
Uczestnicy wydarzenia mieli okazję odpowiedzieć na pytania typu: jakie są symbole górnicze, jak wygląda flaga górnicza, godło, co oznaczają pióropusze na czakach górniczych, jak nazywają się wskazane elementy górniczego munduru galowego, co oznaczają słowa gruba, gwarek, sztajger, skarbnik, szychta, fedruje, urobek, chodnik, ściana, szola, holda, pyrlik, hajer, felezunek, cechownia, skóra, szpada, pyrlik.
Uniwersytet Trzeciego Wieku Tarnowskie GóryTest wypadł wzorowo i wszyscy byli z tego powodu zadowoleni.
Uczestnicy spotkania mieli również okazję dowiedzieć się jak wyglądał dawny roboczy strój górniczy i porównać go z  aktualnym ubiorem roboczym górnika, oglądając przygotowane ilustracje.
Kolejnym punkemt Biesiady było podsumowanie konkursu  „Ozdoba świąteczna”; pani Dyrektor wręczała nagrody oraz dyplomy rodzicom oraz przedszkolakom za wykonane prace. Rodzice  oraz dzieci wyraziły zgodę na sprzedaż wyróżnionych prac, a dochód z ich  sprzedaży wykorzystać na potrzeby przedszkola.
Biesiada oczywiście nie obyła się bez degustacji tradycyjnych śląskich potraw: żurku, chleba z „tustym” i „maszkytów”.
Podczas biesiadowania zagrał „Tarnogórski TG Bend”.
Biesiada upłynęła w serdecznej i miłej atmosferze. Każda występująca grupa  przedszkolaków, po zaprezentowaniu swojego programu artystycznego, otrzymała od Pana Górnika  słodki upominek.
Tradycyjnie paradne stroje śląskie, w których wystąpiły Śląskie Starki, zostały wypożyczone z Muzeum Chleba i Ciekawostek w Radzionkowie; galowy mundur górniczy pana Andrzeja był jego własnością.
I zapewne taka lekcja tradycji i historii zawodu charakterystycznego dla śląskiej kultury pozostanie w pamięci przedszkolaków na zawsze.

Tekst: T. Majzner, S.Szymczyk

 
20.04.2016 Starki z wiosenną gwarową wizytą u uczniów Szkoły Podstawowej nr 10 w Tarnowskich Górach

Uniwersytet Trzeciego Wieku Tarnowskie GóryŚląskie Starki: Helena Domańska i Teresa Majzner spotkały się z uczniami Szkoły Podstawowej nr 10 w Tarnowskich Górach. Tematem spotkanie było hasło „Wiosenne spotkanie z gwarą śląską”.
W wydarzeniu wzięło udział około 100 uczniów w dwóch grupach: dzieci z klas I – II, dzieci klas III – IV
Scenariusz spotkania przygotowały, we współpracy ze Starkami, nauczycielki SP 10 panie Katarzyna Lisowska oraz Marta Kańtoch.
Na rozpoczęcie wiosennego spotkania z gwarą śląską dzieci z klas pierwszych zaśpiewały piosenkę „Jak jo chodzioł do szkoły”. A potem śpiewali tańcząc „Nie chcę cię znać” oraz „Grożony”. Pierwszaki doskonale odśpiewali także piosenkę „Poszła Karolinka”.
W przerwie między występami uczniów Starki opowiedziały dzieciom o przynależności Śląska do Polski, przeczytały wiersz „Kto ty jesteś” po śląsku. Ponadto młodzi słuchacze dowiedzieli się o śląskich tradycjach śpiewaczych, o których wzmianki pisane sięgają roku 1849, a także o wydrukowanych w formie śpiewników pieśniach i przyśpiewkach śląskich (w roku 1863 Juliusz Roger, lekarz i humanista mieszkający we Wrocławiu, przygotował i wydał „Pieśni ludu polskiego w Górnym Śląsku z muzyką”; dzieło to zawierało 546 pieśni z Górnego, Dolnego i Cieszyńskiego Śląska).

Więcej…
 
<< pierwsza < poprzednia 1 2 3 4 5 6 7 następna > ostatnia >>

Strona 1 z 7

Ta strona wykorzystuje COOKIES. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki .

Akceptuje polityke cookie

EU Cookie Directive Module Information